Een implantaat voelt na verloop van tijd vaak als een eigen tand. Juist daarom is het makkelijk om te vergeten dat uw implantaat dagelijks schoonmaken extra aandacht vraagt. Het implantaat zelf kan geen gaatje krijgen, maar het tandvlees en kaakbot eromheen kunnen wel ontstoken raken. Met een rustige, goede routine houdt u het gebied rond uw implantaat gezond en vergroot u de kans dat het jarenlang probleemloos meegaat.
Waarom dagelijks een implantaat schoonmaken nodig is
Een implantaat is een kunstwortel die in het kaakbot is geplaatst, meestal met daarop een kroon, brug of klikgebit. Rond de kroon of constructie kunnen zich tandplak en voedselresten ophopen, net als bij natuurlijke tanden. Tandplak bevat bacteriën die het tandvlees kunnen irriteren.
De eerste fase van irritatie heet peri-implantaire mucositis: het tandvlees rond het implantaat is rood, gevoelig of bloedt bij het poetsen. In deze fase is de ontsteking meestal goed te behandelen wanneer u uw mondhygiëne verbetert en tijdig een mondhygiënist of tandarts laat meekijken.
Blijft de ontsteking bestaan, dan kan ook het kaakbot rond het implantaat worden aangetast. Dit heet peri-implantitis. Dat is ernstiger, omdat botverlies de stevigheid van het implantaat kan verminderen. Dagelijkse verzorging is dus geen bijzaak, maar een belangrijk onderdeel van het behoud van uw implantaat.
Implantaat schoonmaken dagelijks: een vaste routine
Poets minimaal twee keer per dag zorgvuldig met een zachte tandenborstel en fluoride tandpasta. Besteed extra tijd aan de overgang tussen de kroon en het tandvlees. Daar blijft tandplak het gemakkelijkst zitten. U hoeft niet hard te drukken: met kleine, rustige bewegingen langs de tandvleesrand bereikt u meer dan met stevig schrobben.
Een elektrische tandenborstel kan prettig zijn, vooral als u minder kracht in uw handen heeft of snel geneigd bent te hard te poetsen. Een handtandenborstel werkt echter ook prima, zolang u deze consequent en zorgvuldig gebruikt. Kies bij twijfel voor een zachte borstelkop. Harde haren kunnen het tandvlees beschadigen en maken schoonmaken niet effectiever.
Reinig ook tussen het implantaat en de tanden
Met alleen poetsen bereikt u de ruimtes tussen uw tanden, kroon of brug niet goed genoeg. Juist daar kunnen voedselresten en plak achterblijven. Welke hulpmiddelen het beste passen, hangt af van uw situatie: de ruimte tussen een losse implantaatkroon en de naastgelegen tanden is anders dan de ruimte onder een brug of rondom een klikgebit.
Vaak adviseert de mondhygiënist een rager in de juiste maat. Een rager moet met lichte weerstand door de ruimte gaan, zonder te forceren. Is hij te dun, dan neemt hij te weinig plak mee. Is hij te dik, dan kan hij het tandvlees beschadigen of blijft u ermee haken. Gebruik de rager dagelijks, bij voorkeur voor of na het poetsen.
Voor smalle ruimtes kan flossdraad, implantaatfloss of een zachte rubberen stoker geschikt zijn. Bij een brug op implantaten is soms een speciaal flossdraad met een steviger uiteinde nodig, zodat u onder de brug kunt reinigen. Laat vooral zien wat u thuis gebruikt tijdens uw controle. Dan kan uw tandarts of mondhygiënist controleren of het hulpmiddel en de maat nog goed aansluiten.
Vergeet de tong en rest van uw gebit niet
Bacteriën zitten niet alleen rond het implantaat. Ook een schone tong, gezonde eigen tanden en goed verzorgde tandvleesranden dragen bij aan een frisse en gezonde mond. Reinig uw tong eventueel voorzichtig met een tongreiniger en blijf de rest van uw gebit zorgvuldig poetsen. Een implantaat is onderdeel van uw hele mond, niet een losstaand onderdeel dat u alleen plaatselijk verzorgt.
Extra aandacht bij een brug of klikgebit op implantaten
De dagelijkse aanpak verschilt per constructie. Bij een enkele kroon op een implantaat is de verzorging vaak vergelijkbaar met die van een natuurlijke kies, met extra aandacht voor de ruimtes ernaast. Bij een brug is reinigen onder de brug essentieel. Poets de buitenkant zorgvuldig en gebruik het hulpmiddel dat voor de ruimte onder de brug is geadviseerd.
Heeft u een uitneembaar klikgebit op implantaten? Haal het gebit dan dagelijks uit de mond om zowel het gebit als de implantaten en het tandvlees goed te reinigen. Spoel het gebit na het eten af als dat mogelijk is en maak het dagelijks schoon met een zachte borstel en een geschikt reinigingsmiddel. Gebruik geen agressieve middelen, heet water of schurende tandpasta, tenzij uw behandelaar dit uitdrukkelijk adviseert.
Poets daarna de implantaten, de drukknopjes of staafconstructie en het tandvlees voorzichtig schoon. Onder een klikgebit kan plak zich ongemerkt ophopen. Juist omdat het gebit de implantaten bedekt, is een vaste routine hier extra waardevol.
Wat u beter niet doet
Een fris gevoel na een sterke mondspoeling betekent niet automatisch dat uw implantaat goed schoon is. Mondspoeling kan een aanvulling zijn, maar vervangt poetsen en het reinigen tussen de tanden niet. Gebruik een mondspoeling met chloorhexidine alleen als uw tandarts of mondhygiënist dat adviseert en voor de afgesproken periode. Langdurig gebruik kan onder meer verkleuring geven.
Vermijd ook harde tandenborstels, scherpe voorwerpen en veel kracht bij ragers of floss. Als een hulpmiddel niet past, is dat een signaal om een andere maat of methode te bespreken, niet om harder te duwen. Roken verhoogt bovendien de kans op problemen rond implantaten en kan de genezing en gezondheid van het tandvlees nadelig beïnvloeden.
Wanneer moet u contact opnemen?
Een implantaat hoort niet pijnlijk, los of langdurig bloedend te zijn. Neem contact op met uw tandartspraktijk als u een van deze signalen merkt:
- bloedend, rood of gezwollen tandvlees rond het implantaat;
- een vieze smaak, pus of aanhoudende slechte adem;
- pijn bij kauwen, poetsen of aanraken;
- een kroon, brug of klikgebit dat losser voelt dan normaal.
Wacht niet tot een periodieke controle wanneer u deze klachten heeft. Hoe eerder een beginnende ontsteking wordt beoordeeld, hoe groter de kans dat een eenvoudige behandeling voldoende is. Ook als u niet zeker weet of iets normaal is, mag u gerust bellen. Duidelijkheid geeft rust.
Professionele controle blijft onmisbaar
Zelfs met een goede poetsroutine kunnen tandplak en tandsteen ontstaan op plekken die thuis lastig bereikbaar zijn. Tijdens controles bekijkt de tandarts de conditie van het tandvlees, de kroon of brug en – waar nodig – de situatie van het bot rond het implantaat. De mondhygiënist kan tandplak en tandsteen professioneel verwijderen en uw reinigingstechniek bijsturen.
Hoe vaak u terugkomt, verschilt per persoon. Bij gezond tandvlees en een stabiele situatie kan een regulier controleschema passend zijn. Heeft u eerder tandvleesproblemen gehad, rookt u, draagt u een uitgebreide brug of lukt reinigen thuis moeilijker? Dan kan een kortere interval verstandig zijn. Bij N&N Dental kijken we daarbij niet alleen naar het implantaat, maar naar wat voor u praktisch haalbaar is in het dagelijks leven.
Een implantaat schoonhouden hoeft geen ingewikkeld ritueel te zijn. Maak er een rustig vast moment van, kies hulpmiddelen die werkelijk bij uw mond passen en vraag om uitleg als u twijfelt. Die paar extra minuten per dag geven uw tandvlees de aandacht die het nodig heeft – en helpen uw implantaat een betrouwbare basis voor uw glimlach te blijven.